Kentsel Dönüşüm Kiracı Hakları

Bir yapı veya alan başvuru yapıldıktan sonra riskli olarak kabul edilirse o yapıda veya alanda kiracı olan kişilerin kira kontratı devam ediyor olsa bile, riskli alan ilan edildikten sonra kira kontratı sona erer. Kiracının binadan çıkmaya itiraz etme hakkı kesinlikle bulunmamaktadır. Kiracılar kontratlarının olduğunu söylese bile tahliyeyi engelleyemeyecektir. Ayrıca kiracı, kira kontratı döneminin bitimine geçecek kadar dönem için malikten herhangi bir maddi talepte bulunamaz. Riskli bina olarak kabul edilen yapılara sadece maliklerin itirazı söz konusu olduğu için yıkıma itiraz konusunda da kiracılara söz hakkı düşmemektedir. 

Kentsel Dönüşüm kapsamında riskli olarak kabul edilmiş ve yıktırılması kesinleşen binalara, yasada belirtilen süre içinde binaları tahliye etmeyen kiracıları, malik Kentsel dönüşüm Müdürlükleri’ne, diğer illerde ise Çevre ve Şehircilik Müdürlükleri’ne bildirilir. Kiracının bunlara rağmen tahliyeye itirazı devam ettiği takdirde, tahliye kolluk güçleri tarafından gerçekleştirilir. 

Riskli binaların tespiti, tahliyesi ve yıktırma iş ve işlemlerini engelleyenler hakkında, işlenen fiil ve halin durumuna göre 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun ilgili hükümleri uyarınca Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunulur. 6306 sayılı yasa henüz yasal anlamda uygulamalara çok fazla tanık olunmasa da kiracı; yararlı masrafların tazmini için yargı yoluna başvurabilir.

Kentsel dönüşüm uygulamalarında kiracıların da kira yardımından faydalanma durumları vardır. Kira yardımı yapılırken taşınma masrafları düşünülerek ilk 5 ayı peşin verilebilir. Kira yardımları aylık 600TL'yi geçmez ve en fazla 18 ay süreyle verilebilir.

Kentsel dönüşüm kiracı hakları için kira yardımı talebinde bulunan kiracılardan istenilen belgeler,

• Nüfus cüzdanı fotokopisi
• Riskli yapı bildirimi (tapu müdürlüğü tebligatı örneği)
• Riskli binada oturulduğuna dair nüfus müdürlüğünden alınmış adrese dayalın nüfus kayıt örneği veya üzerine kayıtlı su, elektirik, doğalgaz faturası (son 3 aya ait)
• Yeni taşınılan adrese ait nüfus müdürlüğünden alınmış adrese dayalı nüfus kayıt örneği

Kentsel Dönüşüm Yardımları

Yıkılan veya uygulama alanı haline gelen yerlerde, isteğe ve kurallara uyulduğu taktirde kentsel dönüşüm yardımları için başvurabilir. Maliklerin tahliye tarihinden itibaren konut ve işyerlerinin teslim tarihine veya ilgili kurumca belirlenecek tarihe kadar, geçici konut veya işyeri tahsisi, mümkün olmaması halinde ise, Bakanlıkça kararlaştırılacak aylık kira yardımı yapılabilir. 

Yapılan kentsel dönüşüm kira yardımı 18 ayı geçmemek şartıyla, aylık 600 TL’dir. Ayrıca Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan Tüketici Fiyatları Endeksi oranında güncellenir. Taşınmaz masrafları da dikkate alınarak, kira yardımının ilk beş aya kadar olan kısmı, peşin ödenebilir.

Bakanlıkça belirlenecek bilgi ve belgelere istinaden riskli olan veya rezerv yapı alanlarından ilgili kuruma, riskli alan dışındaki riskli yapılarda ise Müdürlüğe yapılır.

Kira yardımları; Riskli alan veya rezerv yapı alanlarında talebin uygulamayı yapan idare veya TOKİ’ce uygun görülmesi ve onaylamak üzere Bakanlığa gönderilmesi üzerine, ilgililerine ödenmek üzere idare veya TOKİ’nin hesabına, Riskli alan dışındaki riskli yapılarda talebin Müdürlükçe uygun görülmesi ve onaylamak üzere Bakanlığa gönderilmesi üzerine, doğrudan riskli yapı maliklerinin hesap numaralarına veya ilgililerine ödenmek üzere idarenin hesabına yapılır.

Kira desteği yanında 6306 sayılı Kanun kapsamında kredi kullanacak gerçek veya tüzel kişilerin bankalardan kullanacağı kredilere; Hazine Müsteşarlığı’nın bağlı bulunduğu Bakanın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen oranlarda Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı’ndan karşılanmak üzere faiz desteği verilebilir. 

İdare veya TOKİ, Kanun kapsamında yaptıkları uygulamalarda kendi bütçelerinden kira yardımı yapabilir. Kentsel dönüşüm projelerinde, Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı’ndan aynı kişiye hem kira yardımı hem de faiz desteği yapılamaz. Kira yardımından faydalananlar faiz desteğinden faydalanamazlar, faiz desteğinden faydalananlar ise kira yardımından faydalanamazlar.

KAYNAK: https://www.gninsaat.com.tr/

Kat Karşılığı İnşaat Firmaları

Kat karşılığı inşaat firmaları, boş arsalara yeni projeleri yapılması veya eskiyen ve ömrünü tamamlanmış binaların yıkılarak yerine yenilerinin yapılması işlemleri ile ilgilenen yüklenicilerdir. Özellikle, kentsel dönüşüm sürecinde binaların yenilenmesi adına kat karşılığı inşaat yoluyla başvuran birçok kişi vardır. Bu süreçte sermayesi olmayan veya bu süreci üstlenebileceğini düşünmeyen arsa sahipleri yeni bir konuta sahip olmak için bu yola başvururlar. Eski, ekonomik ömrünü tamamlamış konut sahipleri de yeni ve sağlıklı bir binaya kavuşmak adına bu yola başvururlar. Aslında bu süreçte iyi niyetli olan bir kat karşılığı inşaat firmasıyla anlaşıldığı takdirde, iki taraf içinde karlı bir durum ortaya çıkmaktadır. Kaliteli kat karşılığı inşaat firmasıyla anlaştığınız takdirde size sağlayacağı avantajlar; Hızlı çözüm üretirler, Planlı yapılaşmada ve gelişmede etken olurlar, Para harcamadan daire sahibi olmanızı sağlarlar, bayilikler düzenli kira geliri elde etme imkanı oluşur, arsa sahipleri genelde arsa satmaktan daha fazla miktarda para kazanırlar.

Arsa veya Konut sahipleri kat karşılığı inşaat şirketleri anlaşırken nelere dikkat etmelidir?

• Referans istemeli ve incelemelidir.
• Yeni bir firma ise mali yapısı ayrıntılı incelenmelidir.
• İş deneyimleri ve organizasyon yapıları incelenmedir
• Her iki tarafında da zor durumda bırakmayacak hukuki kurallara dayalı aleni sözleşme yapılmalıdır.
• Projeler çok iyi analiz edilerek planlar oluşturulmalı ve kullanılacak malzemeler baştan tespit edilerek sözleşmeye yazılmalıdır.

KAT KARŞILIĞI İNŞAAT SÖZLEŞMESİ

Kat karşılığı inşaat sözleşmeleri, yüklenici firmaya devredilecek arsa payı karşılığında, firmanın kendi malzeme ve imkanlarıyla inşaat yapması, sonunda kararlaştırılacak bağımsız bölümleri arsa sahiplerine devretmeyi taahhüt ettiği iki tarafa da borç yükleyen sözleşmedir. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri, resmi şekilde tapu müdürlüğü ya da noter kanalıyla yapılması halinde geçerlilik kazanacaktır. Aksi halde sözleşme hukuki bir değer ifade etmeyecektir. Sözleşme ile inşaat süresi, gecikme halinde sözleşmeyi fesih yetkileri ve cezai şartlar, tarafların anlaşması doğrultusunda kafada soru işaretleri kalmayacak şekilde düzenlenmelidir. Kat inşaat sözleşmesinde inşaat projesinin, firma tarafından çizileceği, ruhsat harç ve masraflarının firmaya ait olacağı açıkça belirtilmelidir. Anahtar teslim, kullanım izninin alınması ve tüm kamu kurumlarıyla ilişkilerinin kesilmesi gibi şartlara bağlamak gerekir. Sürecin sağlıklı ilerlemesi açısından kat karşılığı inşaat sözleşmelerinde bunlara dikkat edilmesinde fayda vardır.

KAT KARŞILIĞI İNŞAAT SÖZLEŞMESİNİN FESHİ

Kat karşılığı inşaat sözleşmelerinin feshi mahkeme kararı olmaksızın tek taraflı iptali mümkün değildir. Eğer inşaattın fiilen bitirilemeyeceği ve fiili durumunun delil olduğunu tespitinin ardından mahkemeye başvurulabilir. Bu sözleşmeler tarafların anlaşması ve mahkeme kararı ile feshedilir mahkeme kararı kesin olarak çıkmadığı sürece fesih gerçekleşmez.