5 Ekim 2015 Pazartesi

Riskli Binaların Yıkım Süreci

Binaların yıkım süreci, riskli bina tespit raporunun kesinleşmesi ile başlar ve kat maliklerine 60 günden az olmamak kaydıyla yıkım süresi belirlenir. Yıkım yapılacak binanın üzerinde ipotek olması yıkıma engel değildir, bina yıkıldıktan sonra da ipotekler hisseler üzerinden devam edecektir.

Verilen bu süre zarfında binanın yıkılıp yıkılmadığı Altyapı ve Kentsel Dönüşüm İl Müdürlükleri tarafından kontrol edilir. Belirlenen sürede, binanın yıktırılmadığı tespit edilirse, kat maliklerine, binayı yıktırmaları için 30 günden az olmamak kaydıyla ek bir süre ve bu süre içerisinde binanın yıktırılmaması durumunda idari makamlar tarafından yıkım işleminin yaptırılacağını belirten tebligat gönderilir.

Kat maliklerinin verilen ek sürede de yıkım işlemini yaptırmaması durumunda, binanın tahliyesi ve yıkım masrafları dönüşüm projeleri hesabından karşılanmak suretiyle yıkım mahalli ve mülki amirler tarafından yapılır ya da yaptırılır.

Tüm bu süreç sonrası riskli yapının hala yıkılmaması durumunda masrafları tapu dairlerine bildirilerek Bakanlık tarafından yıkılır ya da yıktırılır. Tapu daireleri hak sahiplerinin arsa payları üzerine masraf tutarlarının müşterek ipotek belirtmesinde bulunarak bakanlığa ve hak sahiplerine yazılı bilgi verir.

RİSKLİ BİNANIN YIKILMASINDAN SONRAKİ SÜREÇ

Yönetici, denetçi ya da kat maliklerinin üçte birinin noter kanalıyla yapacağı tebligat sonrası kat malikleri kurulu toplantıya çağırılmalıdır. Toplantı davetinin usulüne uygun olmaması durumunda, itiraz yolları açık olacağından sürecin uzama ihtimali de düşünülerek bu konuya hassasiyet gösterilmelidir. 

İlk toplantıda yapılacak uygulamalar için oy birliği ile karar alınamaması durumunda, ikinci toplantı öncesi Sermaye Piyasası Kurulu'na kayıtlı faaliyet gösteren lisanslı değerleme kuruluşlarına binanın değeri tespit ettirilir ve noter aracılığı ile yapılan ikinci toplantı davetine eklenerek kat maliklerine bildirilir. İkinci toplantıda oy birliği ile anlaşma sağlanmaya çalışılır, oy birliği ile anlaşma sağlanamaması durumunda yapılacak uygulamaya maliklerin en az üçte iki çoğunluğu ile karar verilebilir ve tüm malikler tarafından bu karar imzalanır. Alınan karar, toplantıda bulunmayan ve alınan karara katılmayan kat maliklerine noter kanalıyla tebliğ edilir. Gönderilen tebligatta, alınan bu kararı 15 gün içerisinde kabul etmemeleri halinde hisselerinin Bakanlığın belirleyeceği rayiç değerden az olmamak kaydıyla diğer hisse sahiplerine açık artırma usulü ile satılacağı, satışın gerçekleşmemesi durumunda ise hisse bedellerinin bakanlıkça ödenerek hazine adına resen tescil edileceği bildirilir. 

Riskli Yapıların Yıktırılması

Kentsel Dönüşüm için en önemli süreçlerinden bir tanesi riskli yapıların yıktırılmasıdır. Riskli Yapı olarak kabul edilmiş ve tapu kütüğüne kaydedilmiş binalara, riskli yapının yıktırılması için 60 günden az bir süre verilmektedir. Bu süre içinde binaların yıkılıp yıkılmadığı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İl Müdürlüğü tarafından tespit edilir. 

Riskli yapı olarak kabul edilmiş binanın kontrolü sonucunda, yapının yıkılmadığı tespit edilirse 30 günden az olmamak üzere bir ek süre verilerek tebligatta bulunulur. Bu süre zarfı içinde de bina yıkımı gerçekleşmez ise idare tarafından binanın yıkılacağı tebligatta belirtilir.
Verilen süreler sonucunda riskli yapıların yıktırılmaması halinde; taşınmaz insandan ve eşyadan tahliye yerel yönetimlerin de katılımı ile mülki amirler edilerek tarafından yıkılır yada yıktırılır. Bu yıkımın masrafı dönüşüm projeleri özel hesabından karşılanır. Buna rağmen de yıkım gerçekleşmez ise Bakanlık tarafında yazılı olarak idareye bildirilir ve riskli olduğu tespit edilen yapılar. Bakanlık tarafından yıkılır yada yıktırılır.

Riskli Alan Nedir

İnsanların yaşam alanlarında yaşadıkları binalarda can ve mal kaybına yol açma riski taşıyan, bütün yapılaşmalar veya zemin yapıları riski taşıyan alanlardır. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı veya İdare (Belediyeler ya da İl Özel İdareleri) tarafından belirleneni, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından kararlaştırılan alandır.
Riskli alan tespitinde en önemli etkenler; Zemin yapısı nedeniyle can ve mal kaybına yol açma riski taşıyan alanlar veya üzerindeki yapılaşma sebebiyle can ve mal kaybına yol açma riski taşıyan alanlardır.
Riskli bina bulunan alanlar; yeterli ulaşım yolları bulunmayan alanlar, uygulama bütünlüğü bakımından riskli alana sokulan alanlar; zemininde, sıvalaşma, heyelan bulunan alanlar riskli alan tanımındaki parametrelerdir.

RİSKLİ ALAN TESPİTİ NASIL YAPILIR?

  • Yapılaşma veya zemin yapısı sebebiyle risk taşıdığına dair teknik rapor.
  • Daha önce yapının veya zeminin bulunduğu alanlarda meydana gelmiş afet varsa, bunlara dair detaylı bilgiler.
  • Alanın büyüklüğünü de içeren koordinatlı sınırlandırma haritasını.
  • Alanın varsa uygulama imar planını.
  • Alanda bulunan kamuya ait taşınamazların listesini.
  • Alanın uydu görüntüsünü veya ortofoto haritasını. 
  • Zemin yapısı sebebiyle riskli alan olarak tespit edilmek istenilmesi halinde yer bilimsel etüt raporunu.
  • Alanın özelliğine göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından istenecek sair bilgi ve belgeleri ihtiva edecek şekilde hazırlanmış olan dosyaya istinaden ve Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’nın görüşü alınarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenir ve teklif olarak Bakanlar Kurulu’na sunulur.


Bu talepte TOKİ veya İdareler bulunabildiği gibi gerçek ya da özel hukuk tüzel kişileri de Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan riskli alan tespit talebinde bulunabilir. Riski alan belirlenmesi için bu alanda taşınmaz maliki olan gerçek veya özel hukuk tüzel kişileri, belirtilen bilgi ve belgeleri ihtiva eden dosya ile birlikte Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan ve idarelerden riskli alan tespitinde bulunabilir. Yapılacak incelemeler sonucunda uygun görülen talepler; Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’nın görüşü alınarak, teklif olarak Bakanlar Kurulu’na sunulur.